Wat is de buxusmot en waarom is ze zo gevaarlijk?
De buxusmot (Cydalima perspectalis) is een vlinderachtige plaag die oorspronkelijk uit Azië komt en zich sterk in Europa heeft verspreid. Ze valt vooral buxusplanten aan door aan de bladeren te vreten. Daardoor kunnen struiken in korte tijd ernstig worden beschadigd en zelfs volledig kaalgevreten raken.
Voor tuinliefhebbers is dit een groot probleem: aangetaste buxus verliest snel zijn sierwaarde en kan op den duur afsterven.
Levenscyclus van de buxusmot
De buxusmot doorloopt drie hoofdstadia: ei, larve (rups) en pop, waarna de volwassen mot verschijnt.
Aan het begin legt het vrouwtje haar eitjes aan de onderkant van de buxusbladeren. De eitjes zijn:
- rond
- wit-crèmekleurig, later groengeel
- zeer klein, slechts ongeveer 0,8 tot 1 mm in doorsnede
Een kenmerkend teken dat er binnenin een rups ontstaat, is een zwarte stip die zichtbaar wordt. Dat is de kop van de jonge rups.
Uit de eitjes komen larven die in het begin slechts tot 3 mm lang zijn, maar tijdens de larvale fase tot wel tien keer zo groot worden. Naarmate ze groeien, gaan ze actief over de bladeren kruipen, eraan vreten en grote schade veroorzaken. Daarna verpoppen ze zich, en binnen ongeveer drie weken ontwikkelen ze zich tot volwassen buxusmotten.
Waar verblijven de rupsen in de winter?
In de winter leven de rupsen rustig op de takken van de buxus. Ze kruipen graag in kleine hoekjes en kieren om zich te beschermen tegen vorst. Zodra de temperaturen stijgen, worden ze weer actief en beginnen ze opnieuw te vreten.
Juist deze rustperiode kun je benutten om de plaag aan te pakken en de planten te beschermen.
In februari rupsen bestrijden met een huismiddel
In februari is het zinvol om een zelfgemaakte oplossing te gebruiken en de buxus te besproeien. Zo kun je een groot deel van de rupsen en overwinterende stadia treffen voordat ze massaal gaan vreten.
Meng voor de eerste oplossing:
- 0,5 liter warm water
- 3 eetlepels koolzaadolie
- 4 eetlepels azijn
Roer alles goed door en gebruik een plantenspuit. De behandeling moet op een droge, rustige dag gebeuren, bij een temperatuur rond de 5 graden Celsius. Besproei de struiken zorgvuldig, ook de binnenkant van de kroon en de onderzijde van de bladeren.
Alternatieve oplossing met afwasmiddel en soda
Tuinliefhebbers raden ook een tweede mengsel aan, dat als even effectief wordt beschouwd. Hiervoor heb je nodig:
- 500 ml afgekoeld, gekookt of gefilterd water
- 1 eetlepel natuurlijke afwasmiddel
- 2 eetlepels zuiveringszout (baksoda)
Meng eerst het water met het afwasmiddel in een sprayfles en schud goed. Voeg daarna de soda toe en meng opnieuw. Ook deze oplossing kun je gebruiken om de hele buxusstruik of een complete haag grondig te besproeien.
Vergeet andere waardplanten niet
De buxusmot beperkt zich niet altijd tot buxus. Soms overwintert en vreet ze ook op andere plantensoorten. Ze houdt onder meer van:
- hulst
- berberis
- laurierachtige struiken (bijvoorbeeld laurierkers)
Wie de buxusmot echt effectief wil bestrijden, doet er goed aan ook deze planten te controleren en indien nodig mee te behandelen. Zo verklein je de kans dat de plaag vanuit naburige struiken weer terugkeert naar de buxus.
