Eeuwenlang waren er plekken op aarde die immuun leken voor een van de meest hardnekkige en vervelende insecten voor de mens: de mug. Een van die weinige toevluchtsoorden zonder het gezoem van muggen was IJsland, bekend om zijn afgelegen ligging en extreme klimaat. Aan dat voorrecht is nu echter een einde gekomen.
Een ontdekking heeft voor het eerst in de geschiedenis de aanwezigheid van muggen in dit land bevestigd, een gebeurtenis die wetenschappers beschouwen als een duidelijk teken van de voortschrijdende klimaatverandering.
Muggen komen voor het eerst naar IJsland: een teken van klimaatverandering
De ontdekking, die door deskundigen als historisch wordt beschouwd, vond plaats half oktober in Kiðafell, een gebied in de gemeente Kjós, in het zuiden van het land.
Volgens The Guardian werden drie exemplaren gevangen door Björn Hjaltason, een amateur-entomoloog en insectenwaarnemer die vaak zelfgemaakte vallen gebruikt die zijn gemaakt van met wijn doordrenkte touwen.
Hjaltason merkte op 16 oktober bij zonsondergang de aanwezigheid van een ongewoon insect op en besloot het te bewaren voor analyse.
Vervolgens bevestigde entomoloog Matthías Alfreðsson van het IJslands Instituut voor Natuurwetenschappen dat de exemplaren behoorden tot de soort Culiseta annulata, een muggensoort die bekend staat om zijn opmerkelijke weerstand tegen kou.
De identificatie was een mijlpaal: het was de eerste keer dat de aanwezigheid van actieve muggen werd gedocumenteerd die mogelijk aan het IJslandse klimaat waren aangepast, afgezien van de inactieve exemplaren die werden aangetroffen in vliegtuigen die in het land landden.
De soort Culiseta annulata: de mug die de IJslandse kou kan overleven
De soort Culiseta annulata komt veel voor in Noord-Europa en wordt gekenmerkt door zijn vermogen om zeer lage temperaturen te overleven.
Zoals Alfreðsson aan de Britse media uitlegde, kunnen deze muggen de winter doorbrengen in kelders, stallen of opslagplaatsen, waar de temperatuur boven het vriespunt blijft. Dit vermogen om te overwinteren zou hen in staat kunnen stellen om permanente kolonies in IJsland te stichten.
Hjaltason zelf heeft gesuggereerd dat de haven van Grundartangi, vlakbij het gebied waar de exemplaren zijn gevangen en waar regelmatig schepen en containers aankomen, de toegangspoort zou kunnen zijn geweest voor de eerste muggen, zoals EFEverde meldt.
De doorslaggevende factor die hun overleving heeft vergemakkelijkt, is echter niet zozeer het menselijk transport als wel de geleidelijke stijging van de temperaturen in de regio.
Klimaatverandering versnelt de komst van nieuwe soorten naar het Noordpoolgebied
Volgens gegevens geciteerd door The Guardian, wordt het Noordpoolgebied tot vier keer sneller warmer dan de rest van de planeet. Dit fenomeen verstoort het klimaatevenwicht in IJsland, waar de winters minder koud zijn en de dooiperiodes langer duren.
Door deze verandering blijft het water langer vloeibaar, wat een essentiële voorwaarde is voor de ontwikkeling van muggenlarven.
De opwarming heeft niet alleen de komst van deze insecten vergemakkelijkt, maar ook geleid tot het terugtrekken van gletsjers en de verschijning van mariene soorten die eigen zijn aan warmere breedtegraden, zoals makreel.
Voor wetenschappers is de aanwezigheid van Culiseta annulata in IJsland een waarschuwing dat zelfs de meest afgelegen ecosystemen niet langer veilig zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering.
